Roken vermindert de vruchtbaarheid drastisch!
ESHRE, (Wenen, juli 2002)
Door te roken verkleinen mannen de kans op vaderschap, in ieder geval als de zwangerschap door ICSI (Intra Cellular Sperm Injection, een methode waarbij de zaadcel direct in het ei wordt geïnjecteerd) of IVF tot stand moet komen. Vrijwel zeker geldt dit in grotere mate voor spontane zwangerschapskansen.
Dr Michael Zitzmann, uit het Instituut fvoor Reproductive Medicine in München, Duitsland, presenteerde op ESHRE in Wenen de resultaten van zijn onderzoek naar DNA veranderingen in de spermatozoa als gevolg van roken.
Zijn team bestudeerde in totaal 301 paren, waarvan de helft in aanmerking kwam voor ICSI en de andere helft voor IVF. Van de 153 ICSI paren rookten 71 mannen meer dan 5 sigaretten per dag; bij de IVF groep waren dat er 68. In beide groepen dus 46%. In deze groepen werd verder gekeken naar leeftijd, semen parameters en het aantal teruggeplaatste embryo’s.
Voor ICSI was het succes, berekend naar het aantal voortgaande zwangerschappen 22% als de aspirant-vader rookte, terwijl de niet rokende mannen 38% scoorden! Voor IVF lagen deze waarden, zoals te verwachten is, iets lager met resp. 18 en 32 %.
Roken van de man bleek de enige voorspeller in de ICSI groep. Inde IVF groep telden ook de andere onderzochte parameters mee.
Zowel in ICSI als in de IVF groep gaf de odds ratio van 2,5 aan, dat het succespercentage, gemeten aan doorgaande zwangerschappen bij niet rokende mannen 2,5 keer zo groot is als bij hun rokende lotgenoten.
De vrouwelijke roker
Mannen bleken niet de enige boosdoeners In hetzelfde onderzoek bleek dat bij rokende vrouwen het gemiddelde aantal eicellen dat uit het ovarium kon worden geoogst daalde van 11,7 naar 9,5 per cyclus. (Dezelfde trend werd gezien als gevolg van de leeftijd: hoe ouder de vrouw, des te minder eicellen werden verkregen. Er was geen relatie tussen leeftijd en roken)
Uiteraard luidde Zitzmann´s advies om roken te staken. Het onderzoek gaf geen uitsluitsel hoe lang van te voren roken moest worden gestaakt om het negatieve effect te niet te doen. In aanmerking nemende dat de aanmaak van een zaadcel 72 dagen duurt, ligt het voor de hand om dat minstens een aantal maanden voor de ICSI of IVF te doen. Zitzmann: ¨We willen benadrukken dat roken niet alleen de eigen gezondheid schaadt, maar dat het in geval van ART de vrouw blootstelt aan een hoger aantal stimulaties, met alle risico’s en de kosten van dien."
Roken en eileiders.
Inmiddels is aangetoond, dat roken leidt tot verminderde afweer, hetgeen leidt tot een groter risico op PID (eileiderontsteking) en verminderde beweeglijkheid van de tubae. Verder is uit epidemiologische studies gebleken, dat vrouwen, van wie de moeder tijdens de zwangerschap rookte, een verminderde vruchtbaarheid hebben. Hoe dit precies wordt veroorzaakt werd door Dr Matthews en haar groep uit Leeds, UK, onderzocht. Zij keken naar het effect van pre- en postnatale expositie aan sigarettenrook en tuba-afwijkingen.
Het betrof een retrospectieve analyse van 239 vrouwen die IVF of ICSI ondergingen. Deze kregen allen het verzoek een vragenlijst in te vullen betreffende hun rookgedrag maar ook dat van hun moeders. Met name werd gevraagd of hun moeder rookte toen ze zwanger van haar was.
Na de punctie werd in de follikelvloeistof de concentratie aan cotidine (een objectieve maat voor blootstelling aan tabak) gemeten.
Natuurlijk werden ook andere risicofactoren voor tubapathologie in ogenschouw genomen, zoals leeftijd, sociale klasse, eerdere abortus provocatus, eerdere EUG en alcoholgebruik. Hierdoor kon een analyse worden gedaan door middel van logistische regressie naar roken als onafhankelijke factor.
Rooksters hadden een ruim twee keer zo grote kans op tubapathologie als niet rooksters ( 68% versus 29%). Opvallen echter was dat niet rokende vrouwen, die intra-uterien aan roken waren blootgesteld, een bijna twee keer zo grote kans op tubapathologie hadden als vrouwen van wie de moeder in de zwangerschap niet had gerookt (44% versus 29%) De conclusie luidde dat roken in de zwangerschap reeds blijvende schade kan veroorzaken aan de eileiders van het nog ongeboren meisje.
Andere aanwijzingen
Tielemans cs (Institute for Risk Assessment Sciences, Division of Environmental
and Occupational Health, University of Utrecht) stelden in het julinummer van AM
J Epidemiol. op, dat het in epidemiologische studies het een onjuiste aanname
kan zijn dat de patiënten en de controles op dezelfde wijze werden
geselecteerd. Immers, zo stellen zij, kan een man met vruchtbaarheidsproblemen
reeds eerder om die reden zijn gedrag hebben veranderd. Op deze wijze kan dus
een selectiebias optreden als eigenschappen van onvruchtbare mannen met die van
vruchtbare mannen worden vergeleken.
Tielemans onderzocht de relatie tussen het roken van sigaretten en de invloed hiervan op de semen parameters in een cohort uit 1995-1996.
Om het risico van bias te vermijden werd eerst in een subgroep gekeken, die nog minder ver was gedifferentieerd naar soort van onvruchtbaarheid: men wist nog niet of de oorzaak bij de man of de vrouw lag. In deze groep was de relatie tussen roken en onvruchtbaarheid groter dan in het totale cohort. Bovendien bleek, dat als de vrouw ook rookte het roken van de man nog sterker ging meetellen..
Deze publicatie benadert de bovengenoemde risico’s van een andere kant maar komt tot een zelfde bevinding.
Er is dus weer een nieuwe tekst voor op het pakje sigaretten: "Roken schaadt uw vruchtbaarheid".
Juli 2002.
Hans van der Slikke