Alternatieven voor oestrogeensuppletie

 Tibolone

 Progestagenen

 Clonidine

 Methyldopa

 Danazol

 Bellergal

 Serotonine re-uptake remmers

 Vitamine E

 Fyto-oestrogenen

 Cimicifuga

 Homeopathie: Klimaktolan, Famosan

 Andere alternatieve geneeswijzen

Bij de beoordeling van de effectiviteit van een medicament(groep) moet altijd rekening gehouden worden met een sterk placebo effect.

up naar klachtenbeslisboom      up naar preventiebeslisboom 

Placebo effect

Een meta-analyse van alle placebo-gecontroleerde dubbelblinde onderzoeken naar het effect van orale oestrogenen op opvliegers wordt enerzijds een aanzienlijk effect van oestrogenen gezien ten opzichte van placebo (77% reductie van aantal opvliegers, 87% reductie van de ernst van de opvliegers), maar anderzijds ook een sterk placeboeffect.


Referenties: [MacLennan2001a] up

Tibolone

Tibolone (Livial®) is een goed alternatief voor oestrogenen. Met het oog op de incidentie van doorbraakbloedingen wordt geadviseerd tibolone pas in de postmenopauze toe te passen.

PIC
Tibolone en opvliegers.

Referenties: [Tax1987]  up

Progestagenen

Met progestagenen alleen worden opvliegers ook goed bestreden. Dit effect is vastgesteld met 5 mg norethisteron, 10 mg medroxyprogesteronacetaat, 40 mg megestrolacetaat en met 20 mg progesteroncreme.

PIC
Opvliegers en 5 mg norethisteron.

Referenties: [Paterson1982, [Appleby1962, [Hage1984, [Loprinzi1994, [Leonetti1999] , [Bertelli2002]  up

Clonidine

Dixarit® (2daags 50-75 microgram) is significant beter dan placebo voor de behandeling van opvliegers.

Ook transdermaal clonidine (0,1 mg/dag) is effectief, evenals intraveneuze toediening.

PIC
Opvliegers en clonidine.

Referenties: [Clayden1974, [Ylikorkala1975, [Nagamani1983, [Tulandi1983up

Methyldopa

In meerdere onderzoeken is vastgesteld dat het aantal opvliegers afneemt met methyldopa. Het verschil met placebo is echter niet groot en er zijn veel bijwerkingen.

Dosering: 3x daags 250 mg.

PIC
Methyldopa en opvliegers.

Referenties: [Hammond1984, [Andersen1986, [Tulandi1984]  up

Danazol

In een open studie worden 3 vrouwen beschreven met een prima reactie op danazol. Bij 2 vrouwen verdwenen de opvliegers volledig en bij 1 vrouw nagenoeg geheel. De androgene bijwerkingen van danazol beperken het gebruik aanzienlijk.

Danazol en opvliegers

PIC

Referenties: [Foster1985up

Bellergal Retard

Bellergal Retard (een combinatie van 0,6 mg ergotaminetartraat, 0,2 mg linksdraaiende alkaloiden en 40 mg phenobarbital) 2 daags 1 tablet geeft op de zeer korte termijn (2-4 weken) betere resultaten dan placebo, maar na 8-12 weken was er geen verschil meer.

Bellergal en opvliegers.  
PIC

Referenties: [Bergmans1987up

Serotonine Re-uptake remmer

Het antidepressivum venlafaxine hydrochloride (Efexor 37,5 tot 150 mg per dag) heeft een beter effect op opvliegers dan placebo. Ook met andere SSRIs wordt een dergelijk effect gevonden.


Venlafaxine en opvliegers.

Referenties: [Loprinzi2000] , [Stearns2000] , [ Loprinzi2002]  

up

Vitamine E

Vitamine E wordt vaak genoemd als alternatief voor oestrogenen. Er is slechts één kortdurend placebo gecontroleerd onderzoek bij vrouwen na behandeling voor een mammacarcinoom met een gering significant verschil ten gunste van vitamine E. De auteurs vinden zelf dit verschil klinisch niet relevant.

Opvliegers en vitamine E.  
PIC

Referenties: [Barton1998]

up

Fyto-oestrogenen

In Nederland zijn vele merken fyto-oestrogenen verkrijgbaar. De dagelijkse dosering die aanbevolen wordt varieert tussen de 38 en 100 mg per dag. Goed onderzoek naar effectiviteit op oestrogeendervingsklachten is nauwelijks voorhanden. Het lijkt erop dat fyto-oestrogenen een iets beter resultaat hebben op opvliegers dan placebo.

Fyto-oestrogenen en opvliegers.  
PIC

Rode klaver (Promensil) werkt significant beter dan placebo

Producten in Nederland: Alpro soja; Bio Dream Isoflavon; Carcicare; Mega Soya Springfield; Liberty Sojacomplex; Natural estrogen; Promensil; Soja Plus; Soja Vitaal; Super Concentrated Isoflavones.

Referenties [Albertazzi1998] , [vandeWeijer2002] , [Albertazzi2002] , [Han2002]

  up

Cimicifuga

Cimicifuga racemosa (zilverkaars - black cohosh) is een phytotherapeuticum waarvan het gebruik wijd verspreid is.

Het wordt aangeraden voor onder meer de bestrijding van opvliegers.

In Nederland verkrijgbaar in tabletvorm als Ymea.

Placebo-gecontroleerd onderzoek naar het effect van deze stof is in abstractvorm verschenen; daarbij blijkt cimicifuga effectiever dan placebo. Echter in een gepubliceerd placebogecontroleerd onderzoek was cimucifuga niet effectief.

Referenties [Jacobson2001]

up

Homeopathie

Verschillende homeopathische geneesmiddelen claimen succes bij de bestrijding van opvliegers.

Er zijn geen onderzoeken met placebo controle gepubliceerd, wel enkele open studies waarin effectiviteit werd gevonden.



Famosan: Klimaktolan


Ambea grisea D4 19,4% Ignatia D3 25 mg
Cimicifuga D6 24,1% Cimicifuga D2 25 mg
Lachesis mutus D12 9,6% Lachesis D5 25 mg
Sepia D6 24,1% Sepia D2 25 mg
Sanguinaria D12 9,6% Sanguinaria D2 25 mg
Zincum D8 9,6% tabletmassa 250 mg
Corrigens tot 100%


 

up

Andere alternatieve geneeswijzen

Er zijn buiten de Westerse geneeskunde tal van andere geneeswijzen, die claimen ook voor overgangsklachten een remedie te hebben. Niet alle claims zijn onderbouwd. Sommige claims zijn aantoonbaar onjuist.  

Don quai en ginseng hebben geen oestrogene activiteit.

Een bespreking van natuurgeneeskunde, chinese geneeskunde, osteopathie, chiropractie, Ayurveda, bloesemtherapie etc. valt buiten het bestek van dit werk en buiten de competentie van de auteurs. Vele vrouwen melden baat bij dergelijke therapieën te ervaren. 

Referenties: [Davis2001] , [Hirata1997] , [Amato2002]

up