|
NVOG,
KNOV, LHV, NHG, IZG, Stichting SOA-bestrijding
11
mei 1999
Deze
folder geeft informatie over hiv, aids en de gevolgen daarvan tijdens de
zwangerschap. Wie zwanger is denkt er waarschijnlijk niet direct aan zich te
laten testen op hiv/aids. Toch kunnen er renenen zijn om juist tijdens de
zwangerschap zo'n test te overwegen.
Wat
is hiv, wat is aids en wat zijn de gevolgen tijdens de zwangerschap
Hiv is het virus dat de ziekte aids veroorzaakt. Hiv wordt overgedragen door
onveilig vrijen (zonder condoom). Ook is infectie mogelijk via
bloed-bloedcontact en door drugs te spuiten met naalden en/of spuiten van iemand
die hiv heeft.
Als zwangere vrouwen het virus bij zich dragen, kunnen zij rond de bevalling het
virus aan hun kind overdragen. Zowel moeder als kind kunnen door infectie met
het virus ernstig ziek worden.
Tegenwoordig zijn er nieuwe geneesmiddelen, die ervoor zorgen dat mensen minder
snel ziek worden van hiv. Als de moeder het virus bij zich draagt, kunnen
speciale maatregelen ziekte van de baby steeds vaker voorkomen. Hoe eerder deze
maatregelen worden genomen, des te kleiner is de kans dat de baby hiv krijgt.
Een hiv-test kan aantonen of de moeder met hiv is geïnfecteerd en of speciale
maatregelen nodig zijn.
Wie zwanger is, denkt er waarschijnlijk niet direct aan zich te laten testen op
hiv/aids. Toch kunnen er redenen zijn om juist tijdens de zwangerschap zo'n test
te overwegen.
Waarom?
*Als u hiv heeft, loopt uw ongeboren kind ook risico op een hiv-infectie.
*Voorzorgsmaatregelen
tijdens de zwangerschap kunnen het risico voor de baby sterk verkleinen.
*Ook
voor uzelf is het van belang om te weten dat u hiv heeft, omdat u dan kunt
worden behandeld.
Deze
folder geeft informatie over de hiv-test. Er wordt uitgelegd wat een hiv-test
is, wanneer u moet overwegen een test te doen en wat de voor- en nadelen ervan
zijn. Ook wordt ingegaan op de risico's voor de baby als u een hiv–infectie
heeft en hoe u die risico's kunt beperken.
Misschien
heeft u na het lezen van deze folder nog vragen. Of u wilt verder praten over de
voor- en nadelen van de hiv-test. U kunt dan terecht bij de verloskundige, de
huisarts of de gynaecoloog. Zij kunnen echter niet voor u beslissen of u zich
laat testen; dat kunt u alleen zelf.
Wat
is een hiv test?
Iemand die een hiv-infectie heeft, wordt seropositief genoemd. Het virus is dan
in het bloed aanwezig, maar veroorzaakt geen klachten. Meestal weet iemand niet
dat hij/zij het virus bij zich draagt (seropositief is). Na het oplopen van een
hiv-infectie kan het acht tot tien jaar duren voordat iemand klachten krijgt en
ziek wordt (aids krijgt).
Een bloedonderzoek kan aantonen of iemand geïnfecteerd is met hiv. Dit wordt
een hiv-test genoemd. Na een infectie met hiv maakt het lichaam binnen drie tot
zes maanden antistoffen.
Wanneer
kunt u een hiv-test overwegen?
Als u wilt weten of u seropositief bent, kunt u overwegen een hiv-test te laten
doen. Het is zinvol om na te gaan of u ooit risico heeft gelopen. Denk daarbij
aan de volgende zaken:
Seksuele contacten
Bij seksueel contact speelt niet alleen de eigen voorgeschiedenis een rol. Ook
het seksuele heden en verleden van huidige en ex-partners zijn van belang. Het
gaat hierbij om seksuele contacten waarbij geen condooms zijn gebruikt of
waarbij sperma in de mond is gekomen.
U heeft een kans geïnfecteerd te zijn, als u of uw (ex)partner in heden of
verleden seks heeft (gehad) met:
iemand die seropositief is;
een biseksuele of homoseksuele partner;
iemand die drugs heeft gespoten of nog spuit;
iemand die afkomstig is uit een land waar veel aids voorkomt. Dit zijn
Afrikaanse landen ten zuiden van de Sahara, Zuidoost-Azië en bepaalde landen in
Latijns-Amerika. De laatste jaren komt aids vaker voor in grote steden in
Oost-Europa en aan de Middellandse Zee. Ook vakantieliefdes van u en uw partner
in deze landen zijn dus van belang;
veel verschillende partners.
Bloedtransfusies en injecties
Er is een kans op een hiv-infectie wanneer u of uw (ex)partner in Nederland
tussen 1980 en juni 1985 een bloedtransfusie, bloedproducten of donorweefsel
heeft gehad. Met name voor mensen met hemofilie (bloederziekte) bestaat dit
risico.
Ook bestaat er een kans dat u hiv heeft, als u of uw (ex)partner ooit, dus ook
na 1985, een injectie of bloedtransfusie heeft gehad in een land waar veel aids
voorkomt.
Spuiten van drugs
Door gezamenlijk gebruik van naalden/spuiten kan hiv worden overgedragen.
Hiv en zwangerschap
Een zwangere vrouw die seropositief is, kan het virus overdragen op haar kind.
Dat kan gebeuren tijdens de zwangerschap of de bevalling. Ook na de geboorte is
er een risico door het geven van borstvoeding.
Eén op de vier vrouwen met hiv (25%) draagt het virus tijdens de zwangerschap
of de bevalling over op haar baby. Het geven van borstvoeding door een
seropositieve moeder maakt de kans op infectie van de baby nog groter (nog eens
15%). Behandeling en voorzorgsmaatregelen kunnen deze kansen verkleinen.
Verkleinen
van het risico
Wanneer een seropositieve vrouw tijdens de zwangerschap medicijnen tegen hiv
gebruikt, neemt de kans af dat de baby ook het virus krijgt. Tijdens de
bevalling kunnen speciale voorzorgsmaatregelen de kans op infectie van de baby
beperken. Als de baby na de geboorte ook behandeld wordt met medicijnen en
flesvoeding krijgt in plaats van de borst, is de kans op ziekte nog kleiner
(waarschijnlijk minder dan 5%).
Voor-
en nadelen van de hiv-test
Voordat u
beslist of u zich wel of niet laat testen, is het belangrijk dat u nagaat of er
een risico is dat u een hiv- infectie heeft. Praat er over met uw partner, als
dat mogelijk is. Ga ook na hoeveel risico hij heeft gelopen. Overweeg vervolgens
alle voor- en nadelen van de hiv-test.
Voordelen
van een hiv-test:
Bent u seropositief, dan kunnen tijdig maatregelen worden genomen om het risico
voor de baby aanzienlijk te verkleinen.
Als u seropositief bent, kan de baby vanaf de geboorte worden gecontroleerd en
behandeld, als dat nodig is.
Als u seropositief bent, kunt u ook worden behandeld
Blijkt uit de test dat u niet seropositief bent, dan is dat een geruststelling.
Nadelen van een hiv-test:
Als u korter dan drie tot zes maanden geleden met hiv bent besmet, toont het
bloedonderzoek dat niet aan.
Het laten doen van een hiv-test, kan een grote emotionele belasting zijn.
Als de uitslag aantoont dat u met hiv geïnfecteerd bent, heeft dit grote
gevolgen. U krijgt te maken met een zeer ernstige ziekte. Misschien heeft u al
kinderen en bent u bang dat ook zij seropositief zijn. Ook uw partner kan geïnfecteerd
zijn. Uw toekomst ziet er ineens heel anders uit. Relaties met familie en
vrienden kunnen veranderen. Ook het vinden van een baan of het afsluiten van
verzekeringen wordt vaak moeilijk.
Een
hiv-test ook voor uw partner?
Het is mogelijk dat uw partner hiv heeft, terwijl u (nog) niet seropositief
bent. Als u seksueel contact hebt tijdens de zwangerschap kan hij het virus
alsnog aan u en de baby doorgeven. Daarom kan uw partner overwegen ook een hiv-
test te doen. Als uw partner zich niet wil laten testen, is het beter om tijdens
de zwangerschap met condoom te vrijen. Ook als u of uw partner tijdens de
zwangerschap seks heeft met anderen is het aan te raden om daarbij een condoom
te gebruiken.
Tot
slot
Wil u zich laten testen, dan kan uw verloskundige of arts de test voor u
aanvragen. Verloskundigen en artsen hebben beroepsgeheim. Dat betekent dat zij
aan niemand mogen vertellen dat u zich laat testen. Ook over de uitslag van de
test mogen zij met niemand spreken, zelfs niet met uw partner.
Als blijkt dat u seropositief bent, kan de verloskundige, huisarts of
gynaecoloog u doorverwijzen naar een gespecialiseerd ziekenhuis. Daar krijgen
seropositieve zwangere vrouwen en kinderen intensieve medische zorg en is
psychische begeleiding beschikbaar.
Meer
informatie
Voor meer informatie over aids, hiv en de hiv-test kunt u bellen met de
Aids infolijn: 0800 - 0222220 (gratis en anoniem),
bereikbaar op werkdagen van 14.00 uur tot 22.00 uur.
Colofon
1999. Deze brochure is tot stand gekomen in samenwerking van de Stichting
SOA-bestrijding met de Commissie Patiëntenvoorlichting van de Nederlandse
Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) de Koninklijke Nederlandse
Organisatie van Verloskundigen (KNOV), de Landelijke Huisartsen Vereniging
(LHV), het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) en de Inspectie voor de
Gezondheidszorg (IZG).
Versie 2, mei 1999
Leden van de NVOG mogen deze folder alleen integraal, onverkort en met
bronvermelding vermenigvuldigen.
De inhoud van deze folder is tot stand gekomen na een zorgvuldig
kwaliteitstraject, begeleid door de Commissie Patiëntenvoorlichting van de
NVOG. Als non-profit-instelling legt deze commissie zich toe op het formuleren
en ontwerpen van kwalitatief hoogwaardige voorlichting.
Andere folders en brochures op het gebied van de verloskunde, gynaecologie en
voortplantingsgeneeskunde zijn te vinden op de website van de NVOG:
http://www.nvog.nl, rubriek voorlichting.
|
terug